Racen in de Wilde Natuur van Zweden

Bart Raaijmakers
13 jul 2025
8 minuten om te lezen

Mijn sportieve bestemming voor 2025 was de Swedeman Xtreme triathlon. De race vind elk jaar plaats rondom Åre, een van de grootste wintersportplaatsen in Zweden en slechts 300km ten zuiden van de noordpoolcirkel. Highlights van deze race zijn het zwemmen langste de grootste waterval van Zweden bij Tännforsen. En een van de zwaarste marathons in de world tour van Xtri's over de 1440m hoge Åreskutan.

Vroeg uit de veren

Om 3:00 uur in de nacht konden we, Saskia mijn support en ik, in ons hotel in Åre nog een eenvoudig ontbijtje met koffie en thee nuttigen. Wij atleten vertrokken om 4:00 met bussen naar de swimstart. En Saskia ging met onze gehuurde Toyota Yaris Cross naar de transitionzone T1. Deze lag bij de zwemexit bij de Tännforsen waterval. Met een verval van 37 m de grootste waterval van Zweden. Tot de briefing van vrijdagmiddag was het onzeker geweest of het zwemmen bij Tännforsen door zou gaan. Dit vanwege de extreem hoge afvoer en stroming bij de waterval.

Xtri races zijn selfsupported, kortom je hebt een eigen support nodig, die je onderweg van drinken en voeding voorziet en de fiets meeneemt na het fietsen. Vaak, en zo ook in Swedeman, is er een gedeelte van de Marathon waar je vanuit veiligheidsoogpunt met zijn tweeën moet zijn. En ook dat is een taak van de support. Voorbije races in Patagonië en Montenegro was Boy mijn support. Voor de Swedeman was Saskia mijn support.

Tännforsen Waterval

Om 5:00 uur startten we terwijl twee Zweedse dames en een heer in glinsterende pakjes ons live met Abba liedjes toezongen. Ondanks het nachtelijke tijdstip was het klaarlicht en zwommen we onder een strakblauwe hemel richting de eerste boei. Op een van onderstaande foto van links boven naar de monding van de waterval rechtsbeneden.

Foto's @ArielWojciechowski

Mijn start was onrustig. De zwembril lekte iets waardoor ik een paar keer moest stoppen om deze opnieuw op te doen. En door het koude water, rond de 13 graden, en richting de waterval nog wat kouder, was mijn mond wat stijf en slikte ik wat meer water dan ik gewend was. Na een paar honderd meter zat ik lekker in mijn slag. De zon, het donkere maar heldere water en bij het ademen het zicht op de bossen en bergen maakte dat ik enorm genoot. Het zou een lange dag worden dus wilde ik zuinig met mijn energie zijn en zwom een rustige en steady pace. In een rechte lijn zwommen we naar de eerste boei. Dan linksaf richting de tweede boei en dan rechtsaf richting de waterval waar de zwemexit was. Toen ik de tweede boei passeerde was ik verrast hoe dichtbij de waterval en de zwemexit al was. De voorbije dagen hadden we al een bezoek gebracht aan de waterval en het geweld van het naar beneden denderende water van dichtbij aanschouwd. Een paar keer keek ik op en genoot van de waterval die in de volle zon lag. Om bij de exit te komen zwom ik de uitstroom in en mijn plan was om vervolgens iets met de stroming mee te zwemmen, dus wel de verkeerde kant op, om er zo snel mogelijk doorheen te komen. En dan langs de kant, waar de tegenstroming het zwakst is terug naar de de zwemexit. Ik weet niet precies hoeveel ik afdreef, maar al klauterend en zwemmend kwam ik bij de exit alwaar een man en een vrouw van de organisatie me uit het water hielpen. De eerste meters na een lange zwem zijn altijd wat wankel.

De klim naar de wisselzone T1

Om in T1 te komen moest vervolgens een steil stuk van ca. 400m afgelegd worden. We hadden afgesproken dat Saskia me onderaan de exit zou opwachten met een poncho en 2 stroopwafels zodat ik de tijd nuttig kon besteden. Ik zag een hoop supporters staan, maar geen Saskia. Mijn gedachten gingen terug naar Patagonman, waar Boy mij ook miste bij de zwemexit. Ik besloot toch maar de berg op te lopen. Met rennen zou ik te veel energie verspillen om een paar seconden te winnen. Halverwege de berg kwam Saskia haastig naar beneden gerend. Ze dacht dat ik al langs was en was daarom weer terug naar boven gegaan om te kijken of ik al in T1 was. We lachten erom en voerden verder ons plan uit. Ze hielp me in de erg krappe wisselzone met omkleden en het fietsen kon beginnen.

Foto's @ArielWojciechowski

205 km Zweedse wegen

Het fietsparcours is bij Swedeman iets langer dan ‘normaal’, 205 in plaats van 185 km. Maar het staat wel bekend als een van de snellere parcoursen met goed asfalt. Met 2000 hoogte meters is het ook niet extreem voor een Xtri. Bij de voorbespreking met Edwin Dasselaar, overall derde in 2023 en mijn trainer van afgelopen jaar, gingen we uit van westenwind en een snelle eerste 60 km. Aangezien het autoverkeer maar 60km/uur mag, zou Saskia niet al te veel tijd hebben om bij de eerste stop te komen. Maar een Xtri gaat zelden volgens plan A, en dus trof ik oostenwind aan. Met als gevolg wat meer tijd voor Saskia. We hadden minimaal 3 stops afgesproken om te bevoorraden. Bij 60, 105 en 170 km. Ik vertrok onder een nog steeds strakblauwe hemel met een aangenaam Zweeds zonnetje. Tri-suit met korte broek en fietsshirt met lange mouwen was een perfecte keuze en zou ik gedurende de hele bike ride dragen. Het parcours golfde op en neer. Geen lange steile klimmen waardoor het inderdaad geen zwaar parcours mag heten. Maar ook nooit echt vlak, en in combinatie met de tegenwind en de extra lengte toch wel een pittige inspanning.

Foto's @ArielWojciechowski

Onderweg veel bos, prachtige meren en vergezichten. De stops verliepen volgens plan en waren een aangename afwisseling voor mijn rug maag. Een TT bike is snel en is absoluut een voordeel op dit parcours, maar comfortabel is het niet. En met sportvoeding van Precision Fuel en Dextro zat ik deze keer ook goed. Maar voor de afwisseling wat pinda’s, een lokaal gebakje genaamd ‘Kanel Bulle’, een Snicker, banaan en cola is toch erg prettig.

De route zelf was heel overzichtelijk, lange wegen met twee keer linksaf en twee keer rechtsaf. Navigatie was niet echt nodig, en had ik ook niet bij. Na stop 3 was het rechtsaf en dan terug naar Äre richting T2, transitiezone 2 voor de wissel van fiets naar rennen. Via de Swedeman-appgroep waren de supporters opgeroepen op tijd naar T2 rijden in verband met een file op de E14 als gevolg van wegwerkzaamheden. We spraken dan ook af om geen stops meer te maken voor T2, en ik nam voldoende eten mee. Dit laatste stuk had ik wind in de rug, en met 40 km/uur vloog ik langs de file. Die was erg lang. Met nog maar 30 km te gaan bereidde ik me erop voor dat ik sneller bij T2 zou zijn dan Saskia. De laatste 20 km sloeg het weer om, het begon te regenen zodat ik toch nog door en door nat werd. Sas was nog steeds niet voorbij gekomen, dus regenkleding had ik niet bij de hand maar had ook niet meer veel uitgemaakt. Ik begon aan de laatste 2 km die ik een paar dagen van te voren verkend had, de enige echte klim met een stijging van gemiddeld 6%.

De back-office

Onderweg zou Saskia regelmatig bijgestaan worden door Jacques, ons control center op afstand. Via de lifetracker, voor zover er bereik was en andere moderne snufjes werd positie van atleet en support nauwlettend in de gaten gehouden en doorgegeven. Dank Jacques!

Koffie met Kanel Bulle

Eenmaal bij T2 bleek Saskia er inderdaad nog niet te zijn. Iets waarmee meerdere atleten te maken hadden en ter compensatie kregen we een kop koffie met een Kanel Bulle aangeboden. Een lokale lekkernij die mij erg goed beviel. Enigszins verkleumd genoot ik van de koffie en de Kanel Bulle. Relaxed wierp ik een blik op de top van de Åreskutan, en zag dat die verdwenen was in de wolken. Het wachten leek een eeuwigheid, maar liet ik rustig over me heen komen. Ik denk dat ik uiteindelijk 5 of 10 minuten heb moeten wachten voordat ik een gehaaste Saskia zag komen aanrennen.

Om droog van kleding te wisselen kropen we samen onder de enige party tent van de wisselzone. Met verkleumde handen trok ik het natte fietsshirt uit terwijl Saskia mijn natte sokken door droge verving. Ik besloot me goed warm aan te kleden, een les van mijn vorige Xtri in Montenegro, BlackLake (link). De Run kon beginnen.

Op naar de Åreskutan

De Swedeman marathon staat bekend als een van de zwaardere op de Xtri kalender. Wie de cut-off haalt, voor 18:30 moet je T2a op 28km bereikt hebben, vervolgt de highcourse over de top van de Äreskutan (1440m). Samen met je support runner omdat je uit veiligheidsoverwegingen niet alleen over de top mag. Haal je de cut-off niet, dan volgt de lowcourse richting Åre. Ons doel was de highcourse. Saskia had minder dan een maand geleden op 13 juni de Zugspitse trail in Garmisch Partenkirchen gelopen, 30 km trail met 1500 hoogtemeters, en was dus in vorm.

Saskia tijdens de Zugspitze trail in Garmisch Partenkirchen

Na T2 ging het al snel steil omhoog. Met Edwin doorgesproken om de eerste klim vooral te hiken en niet te veel energie te verspillen. Na een klim van 4.5 km kwam ik op een soort hoogvlakte tegen de flanken van de Åreskutan aan. Een erg drassige en modderige trail met diverse beekkruisigen met smeltwater en sneeuwvlaktes. Automatisch probeer je zo lang mogelijk droge voeten te houden, maar dat was snel voorbij. Met modder tot aan de knieën besloot ik geen onnodige risico’s te nemen en te hiken waar ik geen goed zicht had op de volgende landing. Daarna volgde een lange afdaling over een bospad. Op 14 km was een verzorgingspost ingericht waar ik mijn flacons bijvulde. Vervolgens was de route voor 4 km omgelegd naar een onverharde weg. Hier kwam ik Saskia weer voor de eerste keer tegen. De weg golfde op en neer en ik merkte dat het geschravel over de drassige hoogvlakte me ondanks het hiken toch wel gesloopt had. Ik besloot om bergop te hiken en mijn energievoorraad weer goed aan te vullen. Toen ik weer het bos in draaide vertrok Saskia naar T2a om zich klaar te maken om het laatste stuk mee te rennen. Wat volgde was een 10 km lange op en neer gaande single track door een dichtbegroeid bos. Wel verdomd cool om hier doorheenn te mogen rennen. Omdat ik niet meer zeker was over het halen van de cut-off probeerde ik zo veel mogelijk te rennen waar dat kon.

Uiteindelijk bereikte ik ruim op tijd T2a, waar Saskia me al opwachtte. Daar ontmoette ik ook Joost die we een paar dagen eerder hadden leren kennen. Joost was de support van Patrick en samen maakten ze onderdeel uit van 'The best of Best', een club van 7 uit Best en goed te herkennen aan hun homemade Swedeman hoodies.

Links: Joost en ik bij T2a Rechts: Joost en Patrick bij de finsh

Ik had al begrepen dat de highcourse over de top van de Åreskutan helaas gesloten was vanwege de slechte weersomstandigheden. Kou, sterke wind, sneeuw en slecht zicht. Ik had natuurlijk al af en toe omhoog gekeken en gezien dat het niet best was. Ik had er dan ook vrede mee, veiligheid gaat voor! De eerste 8 atleten waren wel over de highcourse gestuurd. De supportrunner van de 8ste atleet sprak ik de volgende dag en daaruit bleek dat het een terechte beslissing was. Vooral de afdaling was niet te doen vanwege het slechte zicht, nog los van de kou.

Foto's @TimMalmborg

Nu de druk van de ketel was vertrokken we rustig uit T2a. Mijn idee vooraf was om vóór 20:00 te finishen en daar hadden we ruim de tijd voor. Volgens diverse omstanders zou het alleen maar bergaf zijn. Nou, dat viel tegen. Maar verder was het een mooie trail over een verraderlijk wortelpad over de zuidelijke flanken van de Åreskutan. De laatste 2 km gingen flink steil naar beneden, en we besloten nog even gas te geven en haalden nog diverse koppels in. Om rond 19:45 uur moe en voldaan te finishen op het centrale plein in Åre.

Toch nog naar de Top

Twee dagen na de race was het weer verbeterd en trokken we alsnog naar de top van de Åreskutan. Weliswaar met de kabelbaan voor het grootste gedeelte. Zo konden we toch nog genieten van deze aparte en mooie berg en zijn 360 graden vergezichten.